De Opstand van de Natuur

Als 2 graden kouder (de kleine ijstijd) de hele samenleving al op zijn kop zette, wat dan NU, waar 2 graden opwarming gegarandeerd overschreden wordt? Inspiratie uit een vlot geschreven boek, zegt de morgen:

Aan de hand van ‘verhalen over gewone mensen’ schetst de Duitser Philipp Blom (°1970) de gevolgen van de klimaatverandering die vanaf de 16de eeuw de samenleving op z’n kop zette. Zal zo’n scenario zich vandaag herhalen?

Wat gebeurt er met onze samenleving nu het klimaat verandert? Naïeve optimisten (‘De wetenschap zal wel een oplossing vinden’) staan lijnrecht tegenover onheilsprofeten (‘De mens wordt gestraft voor zijn domheid’). Afgaande op de politieke programma’s (‘Groei! Jobs!’) en het stemgedrag van de burgers ligt het merendeel van ons daar niet wakker van. De onverschilligheid roept een toepasselijk beeld op: dat van de kikker in het bad waarvan de watertemperatuur langzaam oploopt tot het punt waarop het beest niet meer bij machte is eruit te springen en vervolgens gekookt wordt.
(…)
Het laatste en kortste deel van het boek, de epiloog, is een aangekondigde klap in het gezicht van de lezer. Op minder dan dertig pagina’s schetst de auteur de analogie met onze tijd, wat op zich nauwelijks verrassend is – wie nu nog twijfelt aan de klimaatverandering, is ofwel een idioot ofwel een lobbyist voor bepaalde belangengroepen. De klap komt er wanneer hij aantoont dat de oplossing die ons gered heeft bij de vorige verandering, vandaag de dag onze ondergang betekent.

 

Geplaatst in Blogberichten Getagd met , , , ,

March for Science in Brussel

March for Science in Brussel: “Wetenschap staat onder druk door fake news”

In de VS een hot item: Trump versus niet alleen klimaatbeleid maar ook klimaatwetenschap. Vandaar de wereldwijde oproep om actie op 22 april. In Antwerpen was er een wandeling Dag van de Aarde voor het klimaat, van het Stadhuis naar het De Coninckplein.

Het Laatste Nieuws schrijft: Zo’n 250 wetenschappers, onderzoekers en sympathisanten van de wetenschap zijn vanmiddag samengekomen op het Albertinaplein in Brussel om er met een mars voor de wetenschap te manifesteren tegen het wantrouwen in de expert. Een problematiek die in de Verenigde Staten steeds groter wordt. Bedoeling van de bijeenkomst is duidelijk maken dat vanuit de onderbuik geformuleerde meningen het nooit zouden mogen halen van op wetenschappen gebaseerd onderzoek, zeker in deze tijden van alternatieve feiten en fake news. Als luider roepen qua beleid de norm wordt, zal de wetenschap daar de dupe van zijn. Hoewel we het in België en Europa misschien niet zozeer merken, toch (staat) de wetenschap onder druk. “We leven in tijden dat feiten hoe langer hoe meer in twijfel worden getrokken”.

Geplaatst in Blogberichten Getagd met , , , ,

Vloot van ijsbergen: Heinrich-event?

Een nooit geziene armada van 481 ijsbergen drijft de Noord-Atlantische Oceaan binnen rond Newfoundland, Canada. Officier Gabrielle McGrath van de US Coast Guard Ice Patrol is verbijsterd: “dit heb ik nooit gezien of gehoord van anderen”.

Klimaatblogger Robert Scribbler (pseudoniem) is bezorgd, en noemt de scherp toegenomen afbraak van Groenlandse gletsjers de voorloper van een mogelijk Heinrich-event (wikipedia EnglishNL), dat zijn relatief korte periodes van massale ijssmelting aan het eind van vorige ijstijdperken (glacialen). Uiteraard houdt dit fenomeen verband met dramatische klimaatveranderingen.

Spectaculair is de – al enkele jaren oude – monumentale filmopname van de plotse instorting van een West-Groenlandse gletsjer (2016 Guiness World Records): staat hier op youtube (bekijk vooral vanaf 3’43”, de schaalvergelijking met Manhattan). Of bekijk een andere ijs-video (deze is wat meer “voor de show”).

Zie ook: Hundreds Of Icebergs Have Clogged Shipping Routes In The North Atlantic (Huffington Post 7/4/2017)

Een armada van ijsbergen verstoort de scheepvaart

Bron: U.S. Cost Guard

Mogelijke gevolgen:

  • zeespiegelstijging: bij het einde van de laatste ijstijd ging dat aan een ritme van ongeveer 20 meter in 400 jaar… dat is dus 1 meter per 20 jaar, en ditmaal kan het sneller gaan
  • de botsing van koud smeltwater met tropisch oceaanwater zorgt voor meer en krachtiger stormen
  • de verstoring van oceaanstromingen ondermijnt het zuurstofgehalte van de oceaan (zuurstof = leven, plankton, enz.) en kan de hele golfstroom vertragen. Lees de details bij robert Scribbler
Geplaatst in Blogberichten Getagd met , , , ,

Een haalbaar klimaatplan? Niemand luistert

Wetenschappers beschrijven in Science vrij gedetailleerd wat er nodig is om de uitstoot van CO2 in 2050 te hebben teruggebracht naar nul. Het onderzoek is een behoorlijke wakeup-call: alle landen moeten nu echt stevig aan de slag met meer duurzame energie, energiebesparing, hogere energie-efficiëntie en CO2-opslag. Het goede nieuws is dat de roadmap haalbaar lijkt, mits landen en bedrijven keuzes durven te maken.

 

Maar niemand luistert

Of het plan effectief nog kan helpen dan wel te laat komt, valt te discussiëren, maar het is tenminste een concrete, positieve aanzet. Maar… The Guardian 30/3/2017 merkt schamper op dat de klimaatkwestie – toch van levensbelang voor de volgende generaties – zo goed als verdwenen is uit het Europese politieke debat: in Londen betrekt de Brexit-staf een voormalig klimaatkantoor! Maar ook in Duitsland, Nederland, Frankrijk… blijft het klimaat afwezig in het politieke debat. In de VS kruipt alle energie in wanhopige pogingen om van het futiele beetje klimaatbeleid van de late Obama nog enkele meubeltjes te redden…  met de Doemdagklok op 2 voor twaalf.

Geplaatst in Blogberichten Getagd met , , , , , , ,

Mijn baby gaat de klimaatverandering nog verergeren

Uit Australië schrijft Sophie Lewis, een jonge klimaatwetenschapper en moeder:
Mijn motivatie om klimaatwetenschapper te worden was deels ingegeven door een grote bezorgdheid voor onze toekomst. Ik wilde beslist een positieve bijdrage leveren. Maar dat is tegenwoordig niet zo evident.

Eerder dit jaar schreef ik openlijk over mijn scrupules om kinderen te willen. Ik heb altijd van kinderen gehouden, en er zelf gewild. Maar bij vrienden en collega’s volgen dan steevast stroeve conversaties, en of zo’n kinderwens dan wel ethisch is.

Voor kinderen die nu geboren worden, ziet de klimaattoekomst er dramatisch anders uit dan voor hun ouders. Een baby van nu is een kind van een veranderend – en extreem – wereldklimaat. Een kind willen, betekent die klimaatextremen verergeren. We recycleren met z’n allen, we doven de lichten, installeren LED’s en kiezen groene energieleveranciers. Maar al die acties worden teniet gedaan door de beslissing een kind te krijgen; een baby in Australië, dat is tekenen voor een toekomst met veel CO2.

Terwijl ik zo worstelde met de inter- en intra-generationele consequenties van kinderen krijgen, was ik tegelijk jarenlang onvruchtbaar. Vrienden trouwden, kochten huizen en plots waren er baby’s. En dat terwijl mijn partner en ik allerlei tests, injecties en ingrepen ondergingen… het was een lijdensweg. In al die jaren analyseerde ik klimaatgegevens, en die toonden een grimmige toekomst, vanwege het gebrek aan klimaatbeleid wereldwijd. En tegelijk beleefde ik zelf droevige jaren, de ene miskraam na de andere. Mijn relatie met de wereld werd hoe langer hoe mistiger. Of misschien was het maar beter zo, dacht ik. Een kind is tenslotte onverenigbaar met mijn professionele ambitie om het klimaatprobleem aan te pakken.

Sophie Lewis kon maar moeilijk haar bezorgdheid om het klimaat verzoenen met haar kinderwens. Foto: Michael Clayton Jones

En toen, net zo zinloos als ons verdriet begon, stopte het. Zonder duidelijke reden bleef het verwachte slechte nieuws uit, en nu was er een kind-op-komst, wat ons voor een concreet ethisch dilemma stelde.

Oudere klimaatwetenschappers maken er geen geheim van hoe bezorgd ze zijn voor hun kleinkinderen en de wereld die ze hen hebben nagelaten. Oudere mensen zijn bezorgd, maar jongere klimaatwetenschappers staan voor harde keuzes. Is het wel OK om kinderen te hebben? En als ze er komen, hoe gaan we ze opvoeden in een wereld van verandering en ongelijkheid? Kan ik mijn zorgen over de toekomst verzoenen met zo’n actieve en bewuste kinderwens?

Simpel gezegd, het kan niet. Het schattig getrappel van babyvoetjes wordt tegenwoordig een zware CO2-voetafdruk. Met herbruikbare luiers, een bakfiets en tweedehands kleding heb ik het gevoel zelf iets te doen, maar het zal weinig opleveren. Een kind dat nu geboren wordt, is onvermijdelijk een consument, en meer bepaald een consument die broeikasgassen produceert.

Ons langverwachte kind zal niet alleen de klimaatverandering verergeren, het zal ook de problemen moeten oplossen die ouders en grootouders op gang brachten. Dat is in een notendop de keuze die ik voor mijn kind heb gemaakt. Nu ik besloten heb mijn eigen CO2-voetafdruk te reproduceren in een verre toekomst, en mijn dochter op te zadelen met een extreem toekomstklimaat, is de vraag – wat nu?

Een gezin stichten in wankele en onzekere tijden is weliswaar niet zo uniek. Mijn oma vluchtte in de jaren ’50 weg uit Europa, voor een beter leven in Australië. Ze was van Duits-Joodse afkomst, en haar familie was uiteengerukt: zijzelf opgesloten in Engeland, haar zuster omgekomen in Auschwitz. Een wanhopige familie op de vlucht in een onverschillige wereld. Na jaren van verschrikking, ondervoeding en economische onzekerheid koos ze resoluut voor een nieuw leven in Australië met haar piepjonge kinderen.
Maar klimaatverandering is een heel ander gegeven. In mijn oma’s verschrikkelijke jaren konden mensen met het hart op juiste plaats het verschil maken. Na de oorlog werden ze als helden vereerd, een voorbeeld voor de mensheid. Nu ben je al “schadelijk”, gewoon door in Australië te leven, ook al ben je een groene.

Ik ga niet ontkennen dat mijn motivatie om kinderen te hebben puur egoïstisch was, maar ik hoop dat de gevolgen dat niet zijn. Net zoals er in mijn oma’s dagen hoop stond tegenover verschrikking, staan er nu kansen tegenover het klimaatprobleem. Ik hoop dat de kinderen van vandaag, geboren in een complexe mix van angst, schuld en onrust, maar tegelijk 100 procent gewenst, het beter kunnen doen dan hun ouders. Ik hoop dat ze meer empathisch, meer creatief en meer betrokken zullen zijn dan wij.

Wat mij betreft, professioneel moet ik mij ongerust maken. Mijn dochter zal nog boffen, in een warmere wereld. Vele anderen, zoals de kinderen van onze eilandburen in de Stille Zuidzee, hebben minder geluk. Dat maakt het verhaal juist meer, in plaats van minder droevig. Maar door het het trieste lot van onze buren in te zien, kan ik niet anders dan de prachtige, mooie kansen te waarderen die ik heb. Ondanks mijn ongemakkelijke innerlijke tweestrijd, is de komst van een meer dan gewenste baby een bron van intense vreugde.

Dr Sophie Lewis is klimaatwetenschapper en onderzoeksassistent aan de Australian National University.

Lees Sophie Lewis’ verhaal bij The Sydney Morning Herald (20mrt2017).
Onderstaande figuur staat op twitter @aviandelights

De volledige Engelse tekst + Nederlandse vertaling hier in sophielewis.pdf

Geplaatst in Blogberichten

CO2-emissies nemen niet meer toe? Was het maar waar!


Het Internationaal Energieagentschap (IEA website, wikipedia) juicht in een bericht op 17 maart :

  • CO2-emissies nemen niet langer toe, het 3e jaar op rij zelfs
  • toch was er de laatste jaren een economische groei, conclusie: de koppeling uitstoot-groei is eindelijk gebroken

Maar is dat wel zo? Niet helemaal, of zelfs helemaal niet:

  • het IEA heeft het alleen over energie-gerelateerde emissies, niet over totale uitstoot van CO2 (door bv. ontginning van woud, landbouw, transport…)
  • CO2 is niet het enige broeikasgas, er is nog methaan en andere invloeden
  • emissiecijfers zijn mogelijk niet al te accuraat of zelfs bijgestuurd
  • men heeft het over “economische groei”, maar die wordt aangewakkerd door financiële factoren die totaal los staan van CO2-uitstoot door fysieke productie of transport (behalve dan het elektronisch transport van aandelen 😉 )
  • de uiteindelijke proef is het CO2-gehalte, gemeten in de atmosfeer, en dat neemt nog altijd toe! Zie uitgebreid en kritisch bericht bij cleantechnica.com (19/3/2017), of lees de CO2-cijfers rechtstreeks bij het Mauna Loa observatorium in Hawai: trendsco2earth

Lees het bericht bij IEA (17mrt2017) – cleantechnica.com (19/3/2017)

Geplaatst in Blogberichten Getagd met

National Geographic: archieffoto’s Noordpool


In samenwerking met Greenpeace publiceert National Geographic een reeks dramatische dubbelfoto’s van de Noordpool: toen (rond 1900) en nu. Een voorbeeld hierboven, de volledige serie op deze site van National Geographic. (13 maart 2017)

Geplaatst in Blogberichten Getagd met , ,

Vatikaan: red de biodiversiteit of we zinken

Een 3-daagse conferentie over biodiversiteit op het Vatikaan, georganiseerd door de Pauselijke Academie voor Wetenschappen. De conclusie is hard:

Conclusion: The Ultimate Drivers of Destruction
The short-range solutions to the problem of preserving biodiversity are many, and dealt with extensively in the literature of conservation biology (Sodhi and Ehrlich 2010). But these will all prove to no avail unless the basic drivers of extermination — continued population growth, policies seeking economic growth at any cost, overconsumption by the rich, and racial, gender, political, and economic inequity (including failure to redistribute) — are addressed. Collectively addressing these are possibly the greatest challenges civilization has ever faced.
Conclusie: Wat drijft ons naar de ondergang
Er zijn tal van korte termijnoplossingen  voor het behoud van de biodiversiteit (zie o.m. Sodhi en Ehrlich 2010). Toch zullen ze niet helpen, tenzij de fundamentele drijfveren van uitroeiing worden aangepakt: aanhoudende bevolkingsgroei, een beleid van economische groei ten koste van alles, overconsumptie door de rijken, en raciale, gender-, politieke en economische ongelijkheid (het ontbreken van herverdeling). Die drijfveren samen aanpakken is misschien wel de grootste uitdaging die de beschaving ooit heeft gekend.

Lees het persbericht bij environmentalhealthnews.org, of bij de Pauselijke Academie voor Wetenschappen.

Om even te herinneren wat biodiversiteit voor ons doet:

These services include preserving and regenerating soil, fixing nitrogen and carbon, pollinating crops, recycling nutrients, controlling floods, filtering pollutants, maintaining a genetic library, operating the hydrological cycle, controlling pests and disease vectors, maintaining the gaseous composition of the atmosphere, and providing cultural, intellectual, spiritual, and aesthetic inspiration. “Ecosysteemdiensten” (biodiversiteit) omvatten o.m. instandhouding en regeneratie van de bodem vasthouden van stikstof en koolstof, bestuiven van gewassen, voedingsstoffen recycleren, overstromingen tegengaan, verontreinigingen filteren, een genetische bibliotheek bijhouden, de watercyclus beheren, bestrijden van plagen en ziekten, de atmosfeer in balans houden, en het leveren van culturele, intellectuele, spirituele en esthetische inspiratie.

Bron: rapport van de conferentie.
How to Save the Natural World on Which We Depend
PAS-PASS Workshop, Casina Pio IV, 27 February-1 March 2017

Geplaatst in Blogberichten Getagd met ,

Nog 9 jaar te gaan?

De wetenschappers van Arctic News die het Noordpoolgebied bestuderen, raken stilaan in paniek. De algemene opwarming van de Aarde die we nu kennen, verloopt dramatisch veel sneller aan de Noordpool, en dat zal wereldwijde consequenties hebben:

De situatie in het Noordpoolgebied is kritiek. Terwijl de Aarde in zijn geheel snel opwarmt, gaat die opwarming aan de Noordpool sneller en alsmaar sneller, als gevolg van feedbacks zoals het smelten van sneeuw en ijs en onstabiele sedimenten op de bodem van de Noordelijke Ijszee. Die sedimenten bevatten enorme hoeveelheden methaan in de vorm van hydraten en vrije gassen.

Het wegsmelten sneeuw en ijs in het Noordpoolgebied wijzigt de Albedo, wat op zijn beurt een temperatuurstijging van 1,6°C kan veroorzaken, terwijl methaanuitstoot uit de zeebodem nog eens 1,1°C kan toevoegen, gedurende het volgende decennium.

Deze temperatuurstijging kan verdere feedbacks op gang brengen zoals een stijging van de waterdamp in de atmosfeer. Waterdamp is een krachtig broeikasgas, dat de temperatuur nog zal opvoeren. In combinatie met andere factoren zou de globale temperatuur kunnen toenemen met 10°C tegen 2026.


En de Arctic-wetenschappers zijn niet alleen, ook Guy McPherson, die al langer onheil aankondigt, is er nu helemaal zeker van: tegen 2026 is het afgelopen. Lees mee met de onheilsboodschap, in lijn met de Medea-hypothese:

As I’ve pointed out previously, I doubt there will be a human on Earth by mid-2026. Indeed, I doubt there will be complex life on this planet by then. It’ll be a small world, as was the case in the wake of each of the five prior Mass Extinction events on Earth. Bacteria, fungi, and microbes will dominate.

guymcpherson.com

Hilarisch interview in Nieuw-Zeeland (duur 10′, 25/11/2016): tegen 2026 is het “game over”, aldus Guy McPherson

Maar Paul Beckwith is het daar niet mee eens, en vindt op zijn blog deze voorspelling onwetenschappelijk. 🙁

Geplaatst in Blogberichten Getagd met , , , ,

UK: ijsbergsla gerantsoeneerd

Niks aan de hand eigenlijk, alleen de Tesco-supermarkten zitten met een tekort aan ijsbergsla en broccoli. Dan kopen we gewoon een andere groente toch, of we gaan naar Aldi en Lidl? Zeker. Maar het is een heel klein voorproefje van de link tussen klimaatverstoring en voedselbevoorrading. Niet vergeten ook dat een groot deel van onze voeding van over lange afstand aangevoerd wordt. Transport is dankzij de Europese detachering toch nagenoeg gratis, en het milieu zal wel wachten 😉 .

De streek van Murcia (Z.O.-Spanje) is normaal ideaal voor wintergroenten, speciaal sla. Maar een relatief kleine klimaatverstoring als deze volstaat om de productie met 80% te doen kelderen. Doorgaans beseffen we niet voldoende hoe kritisch de klimaatmarges zijn (temperatuur/neerslag), niet alleen voor een ideale, maar zelfs voor een voldoende productie.

Het hele verslag bij farminglife, de krantenkop bij bbc-news.

Geplaatst in Blogberichten Getagd met