Klimaatbeleid: gedragsverandering belangrijker dan windmolens

David Roberts zet in Vox nog maar s de zaken op een rijtje.
“Parijs” (COP 21) sprak van 2°C opwarming maximaal, indien mogelijk 1,5°C:

  • maar we zijn vrolijk op weg naar 3°C, een raadsel hoe we eronder blijven
  • de meeste scenario’s/modellen om dat toch te halen, gaan uit van CO2-opvang en -opslag (BECCS) in de 2e helft van de eeuw. Zo van “niet erg als we teveel CO2 uitstoten, we halen dat tegen 2050 wel in“. Maar dat is Russische roulette, en alleen de scenaristen zijn optimistisch, BECCS bestaat op verre na (nog) niet in de praktijk, en we zouden 1 à 3 maal de oppervlakte van India nodig hebben voor BECCS-planten
  • er zijn maar weinig zowel realistische als ambitieuze scenario’s,
    namelijk modellen die niet steunen op massale BECCS.

Ambitieus
is nodig, want 2° (laat staan meer) is riskant, en realistisch is nodig want BECCS is quasi science fiction. Enkele recente, doortastende voorstellen:

  1. de roadmap van IRENA: 66% kans om onder de 2°C te blijven, mits massaal hernieuwbare energie.
  2. het Ecofys-scenario: emissies naar nul tegen 2050, en dan geen BECCS nodig.
  3. het plan van de Nederlandse NEAA-groep.

Nrs. 1 en 2 zijn interessant, maar steunen op massale omschakeling naar
hernieuwbare energie plus beperkte BECCS. Die (bijna totale) focus op
energie maakt de plannen kwetsbaar, onder meer omdat geen rekening
wordt gehouden met niet-CO2 broeikasgassen (methaan, koeien!), en met
de socio-culturele “motoren” van de energievraag (m.a.w. als men politiek gezien vraag en groei ongebreideld laat toenemen, zal zelfs massale energie-omslag niet volstaan). Dat sluit aan bij de wetenschappelijke kritiek op IAM‘s, modellen die er teveel van uitgaan dat socio-economische factoren “quasi-onveranderbaar” zijn, en die weinig/geen rekening houden met niet te calculeren gevolgen van socio-culturele gedragsveranderingen).

Nr. 3 is interessanter, precies omdat uitgegaan wordt van (de mogelijkheid van) die socio-culturele gedragsveranderingen zoals vegetarisme, afremmen van (vooral lange-afstands-)reizen, en van de bevolkingsgroei. Er is nood aan onderzoek naar sociale en politieke barrières en strategieën.

Lees het hele verhaal bij Vox (8 mei 2018).

Time is not running out — it’s out.

Getagd met , , , , ,

Methaan kunnen we niet meten: dan zwijgen we erover?

De uitstoot van methaan uit de ondiepe zeebodem is een sluimerend klimaatgevaar.

Wikipedia schrijft erover:

Methaan is een krachtig broeikasgas, 25 maal zo effectief per mol als koolstofdioxide. Het plotselinge vrijkomen van grote hoeveelheden methaan uit de clathraatafzettingen wordt wel verondersteld een oorzaak te zijn geweest van klimaatsveranderingen in het verleden. Er wordt wel gespeculeerd dat dergelijke gebeurtenissen de oorzaak kunnen zijn geweest van de Perm-Trias-massa-extinctie of van het temperatuursmaximum op de grens van Paleoceen en Eoceen. Ook is er de mogelijkheid dat bij de huidige opwarming van de Aarde grote hoeveelheden methaanhydraten zouden kunnen vrijkomen. Hoe groot de kans hierop is, blijft een onderwerp van debat onder klimatologen.

Onderwerp van debat” komt er echter in de praktijk op neer dat we dit
potentieel klimaatgevaar gewoon negeren, volg je even mee deze discussie op reddit: (hieronder foto en transcriptie van de tekst)


Does anyone have a link or reputable information about methane released
from permafrost and what the IPCC is saying about it, recently? What is
the current official situation?
I think a fair assessment of the official status is that: No one really knows.
There are many places releasing methane and as the globe warms, more
open up. Despite growing evidence of it’s impact, rapid release of methane is
left out from official estimates. I don’t think the IPCC or any official organization will acknowledge the danger posed by methane until rapid methane released into the atmosphere can be reliably measured.

So basically we will not account for rapid methane until it happens,
sadly it may be too late then. For now we must ignore the potential
problem.

Getagd met , , ,

Instorting in de komende decennia? Vrijwel zeker, zegt Ehrlich

Een fatale ineenstorting van de beschaving in de komende decennia? Een
“quasi-zekerheid”, aldus bioloog Prof Paul Ehrlich, als gevolg van de
niet-aflatende vernietiging van de natuurlijke wereld door de mensheid.
En het is precies die natuurlijke omgeving die alle leven op aarde, en
ook de mensheid, ondersteunt.

De optimale wereldbevolking is minder dan twee miljard mensen – 5,6 miljard minder dan nu op deze planeet, meent hij, en er is een toenemende vergiftiging van de hele planeet door synthetische chemicaliën die misschien gevaarlijker zijn voor mens en natuur dan klimaatverandering.

Ehrlich zegt ook dat er een massale en nooit geziene herdistributie van rijkdom nodig is om een eind te maken aan de overconsumptie van hulpbronnen. Maar “de rijken die nu het wereldsysteem besturen – en hun
jaarlijkse ‘wereldvernietiger’-bijeenkomsten in Davos houden – zullen het waarschijnlijk niet laten gebeuren”.

Ehrlich schreef in 1968 The Population Bomb, samen met zijn vrouw Anne Ehrlich. Het boek voorspelde dat in de jaren ’70 “honderden miljoenen mensen zouden verhongeren” – maar dat werd vermeden door de groene revolutie in de intensieve landbouw. Veel details en timing van gebeurtenissen waren verkeerd, erkent Paul Ehrlich vandaag, maar hij zegt dat het boek in het algemeen correct was: ongebreidelde bevolkingsgroei in combinatie met overconsumptie wordt ons fataal.

Lees het hele artikel in The Guardian (22/3/2018)

Getagd met , , , ,

Hope from chaos = Kevin Anderson

Klimaatwetenschapper Kevin Anderson (UK) hoopt op een revolutie, om het negatieve tij van een alarmerende klimaatontsporing alsnog te keren. Hij combineert in gedachten de woede van de Arabische lente en een wervelstorm op sociale media met de onbegrensde financiële slagkracht van de bankensubsidies sedert 2008(1). Als regeringen tegenover een sociale tsunami staan, is veel mogelijk, redeneert hij. En je zou dan kunnen beginnen dromen van een wereldbeleid dat eindelijk werk maakt van drastische uitstootreductie en een snelle Energiewende. Veel tijd is er niet meer, maar onmogelijk is het niet.

Toegegeven, het ziet er nu absoluut niet zo naar uit. Maar, vervolgt Anderson, wie had de Arabische lente zien aankomen, of Trump?

Hope from chaos: could political upheaval lead to a new green epoch? Kevin Anderson in theconversation.com (15 maart 2018)

Wat hij er niet bij vertelt (tenzij in de titel) is dat we allicht een chaotische trigger nodig hebben om dat proces in gang te zetten…


(1) Eerst de massale kapitaalinjecties om de banken overeind te houden (2008), dan het geld onbeperkt bijdrukken en doorsluizen naar de banken (QE, 2014-2018)

Getagd met , , ,

Tanker in winter over Noordpool zonder ijsbreker

Het is zover: voor het eerst in de geschiedenis wist een gewone tanker in de winter dwars door de Noordpool te varen zonder hulp van een ijsbreker. Scheepvaartmaatschappijen wrijven zich in de handen, want verbindingen tussen Azië en Europa worden tot soms 10 dagen korter. Tegelijk is het frappant dat we er niet echt bij stilstaan… het is praktisch gedaan met het Noordpoolijs, als zelfs in de winter schepen er doorheen varen.
Lees het verhaal bij The Independent 14/2/2018.

Getagd met ,

Amazonewoud: nog 3 procentjes ontbossen, en ’t is weg

Met de ontbossing is het Amazonewoud op weg naar een point-of-no-return: als de ontbossing de 20% overschrijdt, dreigt de hydrologische cyclus van het hele gebied zodanig te degenereren dat het bekken geen regenwoud meer kan dragen. Dan wordt het eren tweederangs savanna.

En bij dat punt zitten we gevaarlijk dichtbij: volgens berekeningen is nu al 17% om zeep, dus nog een luttele 3% te gaan…

Maar hoe zit het met die ontbossing? Was die niet vertraagd de laatste jaren? Nope, sedert de daling van een tiental jaar geleden, gaat het weer in stijgende lijn.

Het politieke bestuur van Brazilië is notoir corrupt, dus daarvan is weinig heil te verwachten, tenzij er een politieke aardverschuiving gebeurt…

Lees verder:

Ontbossing in het Amazonewoud, 1988-2016

Getagd met , , , ,

Een “oorlogsplan” voor het klimaat? Eind 2022 is het te laat!

James G. Anderson is niet de eerste de beste. Hij doceert klimaatchemie aan Harvard, en ontving in 2016 de Benton Medal voor zijn bijdrage tot het Montreal-protocol dat het gat in de ozonlaag moest tegengaan.

“De CO2-uitstoot duwt het klimaat in ijltempo terug naar een toestand die het laatst is gezien in het Eoceen” (33 miljoen jaar geleden, toen er geen ijs op de polen was). En over het Eoceen hebben we uitstekende informatie: paleoklimatologische metingen die miljoenen jaren teruggaan. Toen was er haast geen temperatuurverschil tussen evenaar en polen.

De oceanen waren bijna 10°C warmer over praktisch de hele diepte,en de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer moet extreem gewelddadige stormen hebben veroorzaakt. Waterdamp neemt namelijk exponentieel toe met een hogere watertemperatuur, en dat is de brandstof van hevige, frequente stormen.

Het is een misvatting dat we het klimaat kunnen herstellen door de CO2-uitstoot te verminderen, zegt Anderson. Herstellen van het klimaat is zo goed als uitgesloten, tenzij we een oorlogsinspanning leveren (zoals in 1940-1945) om CO2-uitstoot te onderdrukken, CO2 uit de atmosfeer te halen en het zonlicht te reflecteren van de polen.

En dat moet binnen de 5 jaar gebeuren.

De kans dat er na 2022 enig ijs overblijft aan de Noordpool, is in feite NUL, nu het permanente ijs in de laatste 35 jaar al 75 à 80% is verdwenen. “Kunnen we 75 à 80% van het permanente ijs verliezen en het klimaat redden? Het antwoord is NEE.”

En dat is voor een deel te wijten aan wat wetenschappers feedbacks noemen, de manier waarop de Aarde reageert op de opwarming. Een van die feedbacks is het ontsnappen van methaan dat nu in de permafrost onder de zee ligt opgeslagen, en dat de opwarming nog zal verergeren. Een
andere feedback is de nakende instorting van de ijskap over Groenland, wat de zeespiegel met 7 meter zal doen stijgen.

“Mensen zijn nog niet in het reine met het onomkeerbare van deze zeespiegelstijging”, aldus Anderson bij het tonen van een kaart die aantoont dat de nieuwe 10 miljard dollar Allston-campus van Harvard al na een stijging van 3 meter onder water komt te liggen. Hij toonde ook kaarten van gedeeltelijk verzonken Manhattan, en Florida zonder zijn
zuidelijke landtip.

“Het bezorgt je slapeloze nachten, als je beseft hoe onomkeerbaar dit is, de cijfers tot je laat doordringen en denkt aan de ethische aspecten van het probleem.

Ethische kwestie

Anderson gaf hierover een lezing in Chicago op 11/1/2018. Hij drong er bij de natuurwetenschappers op aan hun verantwoordelijkheid te nemen om de milieucatastrofe af te wenden, net zoals de bio-medische wetenschappen zich vroeger op het kankervraagstuk hebben geworpen. Voor de universiteiten betekent dat: natuurwetenschappen in verband brengen met wereldproblemen zoals klimaatverandering, ethisch beleid, overheidsingrijpen enzoverder.

Hij wees met de vinger naar universiteitsbesturen die blijven investeren in fossiele brandstoffen, naar journalisten die het nalaten om valse voorstellingen van politici te fact-checken, en naar CEO’s van fossiele brandstoffenmaatschappijen die maar blijven uitstoten en zo de zaak verergeren, en vooral dan de CEO’s die het publiek misleid hebben. “Ik snap niet hoe die mensen aan tafel kunnen gaan zitten met hun kinderen. Het zijn toch geen dommeriken”?

Lees het verslag van Jeff McMahon bij Forbes (Prof. Anderson’s Harvard-pagina).

Anderson… prediker in de woestijn? …

zie ook “World has three years left to stop dangerous climate change, warn experts” (The Guardian, 28 juni 2017)

Getagd met , , , , , ,

Sterk Klimaatbeleid? Sociale correcties!

Georg Zachmann schrijft het kort en duidelijk:

  • ingrijpende (onder meer) fiscale klimaatingrepen zijn noodzakelijk
  • zonder sociale correcties gaan we daarmee de armoede en ongelijkheid vergroten:
    • armere gezinnen kunnen hun dieseltje lastiger vervangen, rijke mensen kopen een Tesla
    • armere gezinnen zijn minder vaak huiseigenaar, investeringen in isolatie zijn dus problematisch (zonder steun)
    • massale investeringen leveren vooral voor geldschieters rendement op
  • toenmende ongelijkheid leidt tot politieke instabiliteit, maar herverdeling kan rekenen op pittige politieke reacties van rijkere burgers
  • huidige klimaatdiscussies worden gedomineerd door de industrie (die hoopt te profiteren van conversie) en niet-zo-arme-ecologen

Zachmann pleit daarom voor het systematisch invoeren van de sociale component in discussies rond klimaatmaatregelen.
Lees het opiniestuk bij breugel.org (8/2/2018)

Getagd met ,

Project Medea: hoe de CIA (VS) en GRU (Rusland) Noordpoolgegevens deelden

In de jaren ’90 werkten de CIA (VS) en de GRU (Rusland) samen in een geheim project “Medea” om gegevens uit te wisselen over de Noordpool, en het smelten van de ijskap. Die samenwerking kwam er niet zomaar, wel op initiatief van Al Gore, tot dusver een van de meest klimaatbewuste toppolitici in de VS. Al Gore wist de CIA er niet alleen van de overtuigen om samen te werken met de GRU, maar ook om de klimaatgegevens te delen met wetenschappers in beide landen.
Opmerkelijk in de film is dat de officieren en wetenschappers aanvankelijk erg stroef tegenover elkaar stonden in de werkvergaderingen, maar na een tijd erg collegiaal met elkaar omgingen, en uiteindelijk elkaar als medestanders gingen beschouwen in een bezorgdheid om wat zij zagen gebeuren aan de Noordpool.
De Russen hadden een veel omvangrijker collectie gegevens, die teruggingen tot regelmatige expedities vanaf de jaren 1950. De Amerikanen hadden dan weer gesofistikeerder waarnemingstechnieken en computers.

Zodra George Bush was aangetreden (2001), werden de budgetten voor Medea geschrapt, en ging de samenwerking verloren. Toch heeft de uitwisseling een grote stimulans betekend voor het klimaatonderzoek in beide landen.

Lees het bericht bij Earth Network News
Film: ‘US and Russian secret service collaboration on climate change’ (DW-documentaire,42 minuten, ook op youtube)

Getagd met , , , ,

Climoji: de klimaat-emoji

Emoji zijn een taaltje apart geworden, maar tot voor kort kon je er niet mee over het klimaat praten: er bestaan geen emoji over vervuiling, bosbranden of zeespiegelstijging. En dus gingen artiesten Marina Zurkow en Viniyata Pany aan het werk om een set mobiele stickers over het klimaat te ontwerpen: Climoji.

De icoontjes tonen smeltende ijsbergen, hongerende ijsberen, dode bomen, en mensen die verdrinken. En, misschien meest sprekend van al, de walvis met plasticfles in zijn buik.

Climoji begon als een kunstproject, gesteund door de Green Grants van New York University. maar Zurkow wil veel verder gaan, en de climoji introduceren bij facebook, en hopelijk ook bij het Unicode Consortium dat nieuwe emoji moet goedkeuren. Voorwaarde is dan wel dat de climoji eerst meer ingang vinden bij een breder publiek.

Hieronder nog enkele climoji. Lees verder bij The Verge 15jan2018

Getagd met , ,
Top